Uû ban th­êng vô Quèc héi 

Sè : 09/1998/PL-UBTVQH10		Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam 
§éc lËp - Tù do - H¹nh phóc	

Ph¸p lÖnh
vÒ tæ chøc vµ ho¹t ®éng  hoµ gi¶i ë c¬ së

§Ó ph¸t huy truyÒn thèng ®oµn kÕt, t­¬ng th©n, t­¬ng ¸i trong céng ®ång d©n c­, n©ng cao kÕt qu¶ gi¶i quyÕt nh÷ng viÖc vi ph¹m ph¸p luËt vµ tranh chÊp nhá trong nh©n d©n ë c¬ së, gãp phÇn phßng ngõa vµ h¹n chÕ c¸c vi ph¹m ph¸p luËt, gi÷ g×n trËt tù, an toµn x· héi, gi¶m bít c¸c vô, viÖc ph¶i xÐt xö t¹i Toµ ¸n;
C¨n cø vµo HiÕn ph¸p n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam n¨m 1992;
C¨n cø vµo NghÞ quyÕt cña Quèc héi kho¸ X, kú häp thø hai vÒ Ch­¬ng tr×nh x©y dùng luËt, ph¸p lÖnh n¨m 1998;
Ph¸p lÖnh nµy quy ®Þnh vÒ tæ chøc vµ ho¹t ®éng hoµ gi¶i ë c¬ së.

Ch­¬ng I
Nh÷ng quy ®Þnh chung
§iÒu 1.  Hoµ gi¶i
Hoµ gi¶i ë c¬ së lµ viÖc h­íng dÉn, gióp ®ì, thuyÕt phôc c¸c bªn ®¹t ®­îc tho¶ thuËn, tù nguyÖn gi¶i quyÕt víi nhau nh÷ng viÖc vi ph¹m ph¸p luËt vµ tranh chÊp nhá nh»m gi÷ g×n ®oµn kÕt trong néi bé nh©n d©n, phßng ngõa, h¹n chÕ vi ph¹m ph¸p luËt, b¶o ®¶m trËt tù, an toµn x· héi trong céng ®ång d©n c­.
§iÒu 2.  H×nh thøc hoµ gi¶i
Hoµ gi¶i ë c¬ së ®­îc thùc hiÖn th«ng qua ho¹t ®éng cña Tæ hoµ gi¶i hoÆc c¸c tæ chøc thÝch hîp kh¸c cña nh©n d©n ë th«n, xãm, b¶n, Êp, tæ d©n phè vµ c¸c côm d©n c­ kh¸c phï hîp víi ph¸p luËt, ®¹o ®øc x· héi vµ phong tôc, tËp qu¸n tèt ®Ñp cña nh©n d©n.
Nhµ n­íc t¹o ®iÒu kiÖn vµ khuyÕn khÝch ho¹t ®éng hoµ gi¶i, c¸c h×nh thøc hoµ gi¶i ë céng ®ång d©n c­.
§iÒu 3.  Ph¹m vi hoµ gi¶i
1- ViÖc hoµ gi¶i ®­îc tiÕn hµnh ®èi víi nh÷ng viÖc vi ph¹m ph¸p luËt vµ tranh chÊp nhá trong céng ®ång d©n c­, bao gåm:
a) M©u thuÉn, xÝch mÝch gi÷a c¸c c¸ nh©n víi nhau;
b) Tranh chÊp vÒ quyÒn, lîi Ých ph¸t sinh tõ quan hÖ d©n sù, h«n nh©n vµ gia ®×nh;
c) Nh÷ng viÖc vi ph¹m ph¸p luËt kh¸c mµ theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt ch­a ®Õn møc bÞ xö lý b»ng biÖn ph¸p h×nh sù hoÆc biÖn ph¸p hµnh chÝnh. 
2- C¸c vô, viÖc sau ®©y kh«ng hoµ gi¶i :
a) Téi ph¹m h×nh sù, trõ tr­êng hîp mµ ng­êi bÞ h¹i kh«ng yªu cÇu xö lý vÒ h×nh sù vµ kh«ng bÞ c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn xö lý hµnh chÝnh theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt;
b) Hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt bÞ xö lý hµnh chÝnh;
c) Vi ph¹m ph¸p luËt vµ c¸c tranh chÊp mµ theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt th× kh«ng ®­îc hoµ gi¶i.
3- Nghiªm cÊm mäi hµnh vi lîi dông viÖc hoµ gi¶i ®Ó trèn tr¸nh xö lý b»ng biÖn ph¸p h×nh sù, hµnh chÝnh.
§iÒu 4.  Nguyªn t¾c hoµ gi¶i
ViÖc hoµ gi¶i ®­îc tiÕn hµnh theo c¸c nguyªn t¾c sau ®©y:
1-  Phï hîp víi ®­êng lèi, chÝnh s¸ch cña §¶ng, ph¸p luËt cña Nhµ n­íc, ®¹o ®øc x· héi vµ phong tôc, tËp qu¸n tèt ®Ñp cña nh©n d©n;
2- T«n träng sù tù nguyÖn cña c¸c bªn; kh«ng b¾t buéc, ¸p ®Æt c¸c bªn tranh chÊp ph¶i tiÕn hµnh hoµ gi¶i;
3-  Kh¸ch quan, c«ng minh, cã lý, cã t×nh; gi÷ bÝ mËt th«ng tin ®êi t­ cña c¸c bªn tranh chÊp; t«n träng quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña ng­êi kh¸c; kh«ng x©m ph¹m lîi Ých cña Nhµ n­íc, lîi Ých c«ng céng;
4-  KÞp thêi, chñ ®éng, kiªn tr× nh»m ng¨n chÆn vi ph¹m ph¸p luËt,  h¹n chÕ nh÷ng hËu qu¶ xÊu kh¸c cã thÓ x¶y ra vµ ®¹t ®­îc kÕt qu¶ hoµ gi¶i.
§iÒu 5.  Vai trß cña Uû ban MÆt trËn Tæ quèc ViÖt Nam, c¸c tæ chøc thµnh viªn cña MÆt trËn, c¸c tæ chøc x· héi kh¸c, tæ chøc kinh tÕ, c¬ quan nhµ n­íc, ®¬n vÞ vò trang nh©n d©n vµ c«ng d©n trong c«ng t¸c hoµ gi¶i
	Uû ban MÆt trËn Tæ quèc ViÖt Nam, c¸c tæ chøc thµnh viªn cña MÆt trËn, c¸c tæ chøc x· héi kh¸c, tæ chøc kinh tÕ, c¬ quan nhµ n­íc, ®¬n vÞ vò trang nh©n d©n vµ c«ng d©n cã tr¸ch nhiÖm phèi hîp chÆt chÏ víi c¸c c¬ quan nhµ n­íc h÷u quan, ®éng viªn nh©n d©n trong viÖc x©y dùng, cñng cè Tæ hoµ gi¶i vµ c¸c tæ chøc hoµ gi¶i kh¸c cña nh©n d©n trong céng ®ång d©n c­; gióp ®ì, t¹o ®iÒu kiÖn cho ho¹t ®éng hoµ gi¶i ë c¬ së; tham gia hoµ gi¶i theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
§iÒu 6.  Qu¶n lý nhµ n­íc vÒ c«ng t¸c hoµ gi¶i
1-  Néi dung qu¶n lý nhµ n­íc vÒ c«ng t¸c hoµ gi¶i bao gåm: 
a) Ban hµnh v¨n b¶n ph¸p luËt vÒ tæ chøc vµ ho¹t ®éng hoµ gi¶i;
	b) H­íng dÉn vÒ tæ chøc vµ ho¹t ®éng hoµ gi¶i;
	c) Tæ chøc båi d­ìng ®­êng lèi, chÝnh s¸ch cña §¶ng, ph¸p luËt cña Nhµ n­íc, n©ng cao nghiÖp vô hoµ gi¶i cho ng­êi lµm c«ng t¸c hoµ gi¶i;
	d) S¬ kÕt, tæng kÕt c«ng t¸c hoµ gi¶i.
2- ChÝnh phñ thèng nhÊt qu¶n lý nhµ n­íc vÒ c«ng t¸c hoµ gi¶i trong ph¹m vi c¶ n­íc.
	Bé T­ ph¸p chÞu tr¸ch nhiÖm tr­íc ChÝnh phñ thùc hiÖn qu¶n lý nhµ n­íc vÒ c«ng t¸c hoµ gi¶i ë c¬ së; chØ ®¹o vµ h­íng dÉn Uû ban nh©n d©n c¸c cÊp thùc hiÖn qu¶n lý nhµ n­íc vÒ c«ng t¸c hoµ gi¶i ë ®Þa ph­¬ng.
Ch­¬ng II
tæ hoµ gi¶i vµ Tæ viªn Tæ hoµ gi¶i
§iÒu 7.  Tæ hoµ gi¶i
1-  Tæ hoµ gi¶i ë c¬ së lµ tæ chøc tù qu¶n cña nh©n d©n ®­îc thµnh lËp  ë th«n, xãm, b¶n, Êp, tæ d©n phè vµ c¸c côm d©n c­ kh¸c ®Ó thùc hiÖn hoÆc tæ chøc thùc hiÖn viÖc hoµ gi¶i nh÷ng viÖc vi ph¹m ph¸p luËt vµ tranh chÊp nhá trong nh©n d©n theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
2- Tæ hoµ gi¶i cã tæ tr­ëng vµ c¸c tæ viªn do Uû ban MÆt trËn Tæ quèc x·, ph­êng, thÞ trÊn phèi hîp víi c¸c tæ chøc thµnh viªn cña MÆt trËn lùa chän, giíi thiÖu ®Ó nh©n d©n bÇu vµ do Uû ban nh©n d©n cïng cÊp c«ng nhËn.
	ChÝnh phñ quy ®Þnh chi tiÕt thñ tôc bÇu, miÔn nhiÖm tæ tr­ëng vµ tæ viªn Tæ hoµ gi¶i.
§iÒu 8.  Tæ tr­ëng Tæ hoµ gi¶i
1- Tæ tr­ëng Tæ hoµ gi¶i lµ ng­êi phô tr¸ch Tæ hoµ gi¶i, ®ång thêi tham gia ho¹t ®éng hoµ gi¶i víi t­ c¸ch tæ viªn.
2- Tæ tr­ëng Tæ hoµ gi¶i cã c¸c nhiÖm vô sau ®©y:
a) Ph©n c«ng, ®iÒu hoµ, phèi hîp ho¹t ®éng cña c¸c tæ viªn Tæ hoµ gi¶i; phèi hîp ho¹t ®éng víi Tæ hoµ gi¶i kh¸c khi xÐt thÊy cÇn thiÕt;
b) Tæ chøc rót kinh nghiÖm vÒ c«ng t¸c hoµ gi¶i;
c) B¸o c¸o Uû ban nh©n d©n, Uû ban MÆt trËn Tæ quèc x·, ph­êng, thÞ trÊn vÒ c«ng t¸c hoµ gi¶i.
§iÒu 9.  Tiªu chuÈn cña tæ viªn Tæ hoµ gi¶i
Tæ viªn Tæ hoµ gi¶i cã c¸c tiªu chuÈn sau ®©y:    
1- Cã phÈm chÊt ®¹o ®øc tèt, nghiªm chØnh chÊp hµnh chñ tr­¬ng, chÝnh s¸ch cña §¶ng, ph¸p luËt cña Nhµ n­íc vµ cã uy tÝn trong nh©n d©n;
2- Cã kh¶ n¨ng thuyÕt phôc, vËn ®éng nh©n d©n thùc hiÖn chÝnh s¸ch, ph¸p luËt;
3- Tù nguyÖn tham gia tæ chøc hoµ gi¶i, cã tinh thÇn tr¸ch nhiÖm, nhiÖt t×nh trong c«ng t¸c hoµ gi¶i.
Ch­¬ng III
ho¹t ®éng hoµ gi¶i
§iÒu 10.  TiÕn hµnh  viÖc hoµ gi¶i
ViÖc hoµ gi¶i ®­îc tiÕn hµnh trong c¸c tr­êng hîp sau ®©y:
1- Tæ viªn Tæ hoµ gi¶i chñ ®éng hoµ gi¶i hoÆc tæ chøc viÖc hoµ gi¶i theo s¸ng kiÕn cña m×nh;
2- Theo s¸ng kiÕn cña tæ tr­ëng Tæ hoµ gi¶i;
3- Theo ®Ò nghÞ cña c¬ quan, tæ chøc hoÆc c¸ nh©n kh¸c; 
4- Theo yªu cÇu cña mét bªn hoÆc c¸c bªn tranh chÊp.
§iÒu 11.  Ng­êi tiÕn hµnh hoµ gi¶i
ViÖc hoµ gi¶i cã thÓ do mét hoÆc mét sè tæ viªn Tæ hoµ gi¶i tiÕn hµnh. Trong tr­êng hîp cÇn thiÕt, tæ viªn Tæ hoµ gi¶i cã thÓ mêi ng­êi ngoµi Tæ hoµ gi¶i cïng tham gia hoµ gi¶i.
§iÒu 12. Hoµ gi¶i tranh chÊp mµ c¸c ®­¬ng sù ë c¸c côm d©n c­               kh¸c nhau
Trong tr­êng hîp c¸c bªn tranh chÊp ë c¸c côm d©n c­ cã c¸c Tæ hoµ gi¶i kh¸c nhau, th× c¸c Tæ hoµ gi¶i ®ã phèi hîp ®Ó thùc hiÖn viÖc hoµ gi¶i.
§iÒu 13.  Ph­¬ng thøc hoµ gi¶i
ViÖc hoµ gi¶i ®­îc tiÕn hµnh theo ph­¬ng thøc sau ®©y:
1-  B»ng lêi nãi; 
2- Trong tr­êng hîp c¸c bªn cã yªu cÇu hoÆc ®­îc c¸c bªn ®ång ý, viÖc hoµ gi¶i ®­îc tæ viªn Tæ hoµ gi¶i lËp biªn b¶n;
3-  Tuú tõng tr­êng hîp cô thÓ, tæ viªn Tæ hoµ gi¶i cã thÓ tiÕn hµnh viÖc hoµ gi¶i b»ng c¸ch gÆp gì tõng bªn hoÆc c¸c bªn;
4-  Sau khi t×m hiÓu sù viÖc, nguyªn nh©n ph¸t sinh m©u thuÉn, tham kh¶o ý kiÕn cña c¸ nh©n, c¬ quan, tæ chøc h÷u quan, l¾ng nghe ý kiÕn cña c¸c bªn, tæ viªn Tæ hoµ gi¶i ph©n tÝch, thuyÕt phôc c¸c bªn ®¹t ®­îc tho¶ thuËn phï hîp víi ph¸p luËt, ®¹o ®øc x· héi vµ phong tôc, tËp qu¸n tèt ®Ñp cña nh©n d©n vµ tù nguyÖn thùc hiÖn tho¶ thuËn ®ã.
§iÒu 14.  KÕt thóc viÖc hoµ gi¶i
ViÖc hoµ gi¶i ®­îc kÕt thóc khi c¸c bªn ®· ®¹t ®­îc tho¶ thuËn vµ tù nguyÖn thùc hiÖn tho¶ thuËn ®ã. 
Tæ viªn Tæ hoµ gi¶i ®éng viªn, thuyÕt phôc c¸c bªn thùc hiÖn tho¶ thuËn. 
Ch­¬ng IV
Khen th­ëng vµ xö lý vi ph¹m
§iÒu 15.  Khen th­ëng
1-  Tæ hoµ gi¶i vµ tæ viªn Tæ hoµ gi¶i cã thµnh tÝch trong c«ng t¸c hoµ gi¶i th× ®­îc khen th­ëng.
2-  Tæ chøc, c¸ nh©n cã thµnh tÝch trong viÖc x©y dùng, cñng cè tæ chøc vµ n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng cña c¸c tæ chøc hoµ gi¶i ë c¬ së, tÝch cùc tham gia hoµ gi¶i th× ®­îc khen th­ëng.
§iÒu 16.  Xö lý vi ph¹m
Ng­êi nµo cã hµnh vi vi ph¹m Ph¸p lÖnh nµy vµ c¸c quy ®Þnh kh¸c cña ph¸p luËt vÒ hoµ gi¶i ë c¬ së, th× tuú theo tÝnh chÊt, møc ®é vi ph¹m mµ bÞ xö lý kû luËt, xö ph¹t hµnh chÝnh hoÆc bÞ truy cøu tr¸ch nhiÖm h×nh sù; nÕu g©y thiÖt h¹i th× ph¶i båi th­êng theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
Ch­¬ng V
§iÒu kho¶n thi hµnh
§iÒu 17.  Ph¹m vi ¸p dông
1-  Ph¸p lÖnh nµy ¸p dông ®èi víi viÖc tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña Tæ hoµ gi¶i ë c¬ së. 
§èi víi nh÷ng Tæ hoµ gi¶i ë  c¬ së ®· ®­îc thµnh lËp tr­íc ngµy Ph¸p lÖnh nµy cã hiÖu lùc th× c¨n cø vµo c¸c quy ®Þnh cña Ph¸p lÖnh nµy ®Ó kiÖn toµn tæ chøc vµ ph¸t huy vai trß trong ho¹t ®éng hoµ gi¶i.
2-  C¸c quy ®Þnh cña Ph¸p lÖnh nµy ®­îc ¸p dông ®èi víi ho¹t ®éng hoµ gi¶i cña c¸c tæ chøc thÝch hîp kh¸c cña nh©n d©n trong céng ®ång d©n c­ ë c¬ së.
§iÒu 18.  HiÖu lùc thi hµnh
Ph¸p lÖnh nµy cã hiÖu lùc kÓ tõ ngµy c«ng bè. 
Nh÷ng quy ®Þnh tr­íc ®©y tr¸i víi Ph¸p lÖnh nµy ®Òu b·i bá.
§iÒu 19.  H­íng dÉn thi hµnh Ph¸p lÖnh
ChÝnh phñ phèi hîp víi Uû ban Trung ­¬ng MÆt trËn Tæ quèc ViÖt Nam h­íng dÉn thi hµnh Ph¸p lÖnh nµy.

	Hµ Néi, ngµy 25 th¸ng 12  n¨m  1998
T/M ñy ban th­êng vô quèc héi
                    Chñ tÞch

                              N«ng §øc M¹nh